Er is een glas omgevallen. Of de kat duwde iets van de kast, of er lekte een plant boven de tv-kast. Je hebt de console rechtop gezet en drooggeveegd, en nu wil je hem even aanzetten om te kijken of alles nog werkt.
Doe dat niet. Trek de stekker eruit en laat hem uit. Vocht alleen maakt een console zelden meteen kapot. Wat hem sloopt is vocht met spanning erop, en daarna de corrosie die achterblijft.
De eerste dertig minuten bepalen alles
In dat eerste half uur ligt het vocht nog aan de oppervlakte. Het zit nog niet onder de chips en geen enkel spoor is aangetast. Elk uur dat je wacht, verspreidt het zich verder onder de metalen kapjes en onder de grote chips, en precies daar raakt het daarna het traagst weer weg.
De symptomen, ook weken later
- Hij start niet meer op, of gaat aan en meteen weer uit.
- Hij werkt, maar de ventilator, het schijfstation of de wifi doet het niet.
- Een poort laadt niet meer of geeft geen beeld, terwijl de rest normaal doet.
- Er komt een vage zoete of zure geur uit de roosters.
- Alles werkte prima, en drie weken later begint hij te haperen.
Die laatste is de vaakst gemelde: vochtschade is een proces, geen moment.
Waarom je hem niet mag aanzetten om te testen
Op een moederbord lopen sporen van een halve millimeter breed vlak naast elkaar, met 12 volt, 5 volt en kleinere spanningen erdoor. Droog blijft dat netjes gescheiden. Water is nooit zuiver, want er zitten mineralen en zouten in, dus het geleidt. Zet je hem aan terwijl er vocht ligt, dan loopt er stroom tussen punten waar dat niet hoort, en waar die stroom het bord verlaat lost het koper op. Dat heet elektrolyse, en seconden volstaan om een spoor door te branden. Een natte console die toch opstart voelt als goed nieuws, maar vreet zichzelf ondertussen op.
Rijst en een haardroger maken het erger
Rijst trekt vocht uit lucht, heel traag, en een console is geen open glas water. Het meeste vocht zit onder de kapjes tegen het bord, en daar komt rijst nooit. Wat je wel krijgt is stof in de roosters. Erger is de tijd die je verliest: ondertussen droogt het vocht in tot een laag die zich vastzet.
Een haardroger duwt het vocht juist naar binnen, tot onder de chips waar het niet meer weg kan. De warmte versnelt bovendien de reactie tussen vocht en metaal. Een radiator of de zon doen hetzelfde, alleen trager.
Waarom corrosie weken later alsnog toeslaat
Als het vocht verdampt, blijven de mineralen en zouten liggen. Die trekken vocht uit de lucht aan, en op elk contactpunt tussen twee verschillende metalen ontstaat een klein galvanisch element.
Zo loopt de reactie door zolang die resten er liggen. Er groeit groene of witte aanslag rond de soldeerpunten, de pootjes van chips worden dunner, en op een dag is een spoor doorgevreten. Meer daarover in wat je bij vochtschade wel en niet doet.
Wat er gebeurt met de shielding en de connectoren
Over de gevoelige delen van het bord liggen dunne metalen kapjes, de shielding. Ze houden storing tegen, en ook vocht. Loopt er water onder zo'n kapje, dan verdampt het daar het traagst en zit de corrosie precies waar je ze niet ziet. Reinigen zonder die kapjes eraf te halen is poetsen, geen reiniging.
In elke lintkabelconnector staan tientallen vergulde veertjes dicht op elkaar, en vocht daartussen geeft aanslag en dus slecht contact. Een schijfstation dat niet reageert of wifi die verdwijnt, is vaak de connector en niet het onderdeel. Krijg je geen beeld meer, lees dan ook wat er nog meer achter geen beeld zit.
Cola en zoete dranken zijn erger dan water
Kraantjeswater is nog het vriendelijkste dat over je console kan lopen. Cola bevat fosforzuur, fruitsap citroenzuur, en zuur tast koper en soldeertin actief aan, ook zonder spanning erop. Daar komt suiker bij, en suiker verdampt niet. Ze blijft als plakkerige film over het bord liggen en trekt vocht uit de lucht aan, waardoor het bord altijd wat vochtig blijft. Onder een chip krijg je die film er niet uit met vegen. Bier en koffie met melk horen in dezelfde categorie.
De oorzaken, van meest naar minst voorkomend
- Een omgevallen glas of blikje op of naast de console. Verreweg de grootste groep.
- Een huisdier dat een glas omgooit of over het toestel plast. Urine is zout en agressief.
- Condens. Een console die uit een koude auto komt en meteen aangaat, slaat vanbinnen aan.
- Een vochtige ruimte. Een kelder of zolder zonder verluchting geeft trage corrosie.
- Schoonmaakmiddel dat op de behuizing werd gespoten in plaats van op een doek.
Modellen, modelnummers en waar het vocht binnenkomt
Het modelnummer staat op een sticker aan de onder of achterkant.
| Model | Modelnummer | Weg naar binnen en wat er typisch stukgaat |
|---|---|---|
| PlayStation 5 | CFI-1000, CFI-1100, CFI-1200 | Zijroosters; ingebouwde voeding en USB poorten eerst |
| PlayStation 5 Slim | CFI-2000 | Zelfde route; de schijfeenheid vangt veel op |
| PlayStation 5 Pro | CFI-7000 | Zwaar koelblok dat vocht lang vasthoudt |
| PlayStation 4 | CUH-1000, CUH-1100, CUH-1200 | Open vooraan; voeding en schijfstation eerst |
| PlayStation 4 Slim | CUH-2000, CUH-2100, CUH-2200 | Langs de voedingsprint; aanraakknoppen gaan zweven |
| PlayStation 4 Pro | CUH-7000, CUH-7100, CUH-7200 | Borden liggen op elkaar; vocht blijft ertussen staan |
| Xbox Series X | 1882 | Rooster bovenaan; morsen loopt recht op het bord |
| Xbox Series S | 1883 | Zelfde bovenkant, klein bord, meteen raak |
| Xbox One | 1540 | Voeding zit los in het snoerblok; rooster laat alles door |
| Xbox One S | 1681 | Voeding zit intern; vocht daar geeft direct kortsluiting |
| Xbox One X | 1787 | Dicht gepakt bord; vocht kruipt ertussen en blijft er |
| Nintendo Switch | HAC-001 en HAC-001(-01) | Luidsprekers, koptelefoonaansluiting en laadpoort |
| Switch OLED | HEG-001 | Zelfde openingen; ook vlekken onder het schermglas |
| Switch Lite | HDH-001 | Laadpoort en luidsprekers zijn de weg naar binnen |
| Nintendo Switch 2 | BEE-001 | Twee USB C poorten, boven en onder |
Wat je zelf veilig kunt proberen
- Stekker eruit. Dat eerst, altijd.
- Kantel hem traag alle richtingen uit boven een handdoek, zodat vocht via de roosters naar buiten loopt.
- Haal schijf, gamekaart en geheugenkaart eruit, zonder kracht, en dep de buitenkant droog.
- Laat hem uit en laad een Switch niet op.
- Zet hem rechtop in een droge kamer, niet bij een radiator.
- Noteer wat er in liep en hoe lang geleden.
- Meld hem aan of breng hem binnen, liefst dezelfde dag.
Wat je niet doet: rijst, haardroger, oven, stofzuiger of perslucht.
Wanneer je moet stoppen
Stop voor je de console openschroeft. In een PS5, een PS5 Pro en een Xbox Series X zit de voeding ingebouwd en daar staat netspanning op. Ook met de stekker eruit houden de condensatoren hun lading nog even vast. Bij een handheld ligt er een lithiumaccu vlak onder de kap.
Openen kost je bovendien je fabrieksgarantie, en dat draai je niet terug. Zit het toestel nog in garantie, ga dan eerst naar de winkel. Lees garantie of reparatie.
Hoe wij het herstellen
Wij halen het toestel volledig uit elkaar, tot het kale moederbord. De kapjes gaan eraf, want daaronder zit het vocht dat je anders nooit ziet. Onder de microscoop zoeken we aanslag en doffe sporen.
Reinigen doen we met isopropylalcohol van hoge zuiverheid. Alcohol mengt met water, neemt het op en verdampt zonder resten. Vuile borden gaan in een ultrasoon bad, waar trillingen miljoenen kleine belletjes laten openklappen tegen het bord aan. Zo komt de reiniging ook onder de chips en tussen de connectorveertjes, waar geen borstel bij kan. Daarna volgt spoelen en gecontroleerd drogen.
Dan pas gaan we meten. Met een multimeter en een instelbare voeding kijken we of er nog kortsluiting staat en of de voedingslijnen hun spanning halen. Doorgevreten sporen leggen we opnieuw aan met dun koperdraad, aangetaste onderdelen vervangen we met microsoldeerwerk en hete lucht op een gecontroleerde temperatuur. Zie moederbordreparatie uitgelegd.
Wat wel en niet te redden valt
Het hangt af van twee dingen: wat er in liep, en of er spanning op stond terwijl het nat was. Is hij na een plas water nooit aangezet, dan redden wij hem bijna altijd.
Goed te herstellen zijn aangetaste connectoren, doorgevreten sporen, kapotte poorten en corrosie rond de voedingsonderdelen. Moeilijk wordt het als de corrosie onder een grote chip zit, zoals de processor of het geheugen. Die zitten met honderden soldeerballetjes vast, en zijn die aangetast, dan is de kans op een blijvend resultaat klein. Dat zeggen wij dan gewoon.
Je opslag is meestal wel te redden
Zelfs bij een bord dat het niet haalt, blijft de opslag opvallend vaak intact. Bij een PS4 of Xbox One zit die op een schijf of SSD die je er los uit haalt. Bij een PS5 zit ze in een aparte chip op het bord, meestal in een gebied dat minder vocht ziet. Bij een Switch geldt hetzelfde voor het interne geheugen en de microSD kaart. Wij halen die opslag eruit en zetten je bestanden veilig voor een vervangtoestel.
Wat het kost
De diagnose kost 49 euro. Je hoort wat er stuk is en wat het kost, en pas daarna beslis jij.
Herstel na vochtschade begint bij 99 euro, inclusief demonteren, reinigen, het ultrasoon bad, drogen en testen. Moeten er sporen of onderdelen hersteld worden, dan komt moederbordherstel erbij vanaf 89 euro. Een weggevreten HDMI poort is vanaf 99 euro, de HDMI chip vanaf 149 euro en een Switch laadpoort vanaf 79 euro. Op elk herstel geven wij 12 maanden garantie, doorlooptijd 2 tot 5 werkdagen.
Opsturen kan vanuit heel Belgie
Bij vochtschade telt snelheid, dus stuur gerust meteen op. Consoles komen binnen uit Antwerpen, Mechelen en Turnhout, uit Gent, Sint-Niklaas en Aalst, en uit Brugge, Oostende, Kortrijk en Roeselare. Uit Limburg komen ze uit Hasselt, Genk en Sint-Truiden, in Vlaams-Brabant uit Leuven, Vilvoorde en Halle.
Vanuit Brussel loopt het net zo vlot, met klanten in Schaarbeek en Anderlecht. Uit Wallonie komen toestellen uit Luik en Verviers, uit Namen, uit Charleroi, Bergen en Doornik, en zelfs uit Aarlen. Pak een natte console nooit luchtdicht in; hoe het wel moet staat in je console veilig opsturen.
Wacht niet af. Meld je console aan voor reparatie en zet erbij wat er in liep, wanneer, en of hij daarna nog aan is geweest.
Veelgestelde vragen
Mijn console is nat geworden maar hij doet het nog, moet ik hem toch laten nakijken?
Ja. Dat hij vandaag opstart zegt weinig over volgende maand. Vocht laat zouten en mineralen achter die het koper langzaam wegvreten, en die corrosie gaat door zolang die resten op het bord liggen. Reinigen terwijl alles nog heel is, is veel goedkoper dan een doorgevreten spoor herstellen.
Helpt een zak rijst echt om een natte console te drogen?
Nee. Rijst trekt nauwelijks vocht uit een gesloten toestel en voegt stof en zetmeel toe aan de openingen. Het vocht blijft ondertussen gewoon binnen zitten en de corrosie loopt door. De dagen die je met rijst verliest zijn precies de dagen waarin het bord had moeten worden gereinigd.
Is cola erger dan water?
Veel erger. Water geleidt matig en verdampt nog. Frisdrank bevat zuur en suiker: het zuur tast koper en soldeertin aan, en de suiker blijft als een plakkerige laag achter die vocht uit de lucht blijft aantrekken. Bier, fruitsap en koffie met melk doen ongeveer hetzelfde.
Wat kost het herstellen van vochtschade?
Herstel na vochtschade begint bij 99 euro. Daarin zit het volledig uit elkaar halen, reinigen met isopropylalcohol en een ultrasoon bad, en het meten en testen daarna. Zijn er sporen of onderdelen weggevreten, dan komt daar moederbordherstel bij vanaf 89 euro. Je hoort de prijs altijd vooraf.
Ben ik mijn games en opgeslagen spellen kwijt?
Meestal niet. De opslag zit in een aparte chip of schijf en die overleeft vocht opvallend vaak, ook als het moederbord het niet haalt. Wij halen die opslag er dan uit en zetten je bestanden veilig. Speelde je met PlayStation Plus of Xbox Game Pass, dan staat een deel van je saves vaak ook online.
Klaar om het te laten herstellen
Beschrijf wat je console doet in je eigen woorden. Je krijgt binnen een werkdag antwoord met de verzendinstructies en een richtprijs. Diagnose 49 euro, verrekend als je het herstel laat doen.