Vocht in je console: waarom de eerste dertig minuten alles bepalen
Er is iets omgevallen. Een glas cola op de kast, een blikje naast de zetel. De vloeistof loopt in de ventilatiegaten van je console en jij staat ernaar te kijken. De eerste vraag is bijna altijd dezelfde: doet hij het nog?
Zet die vraag even opzij. Wat je in het eerste half uur doet, bepaalt of de reparatie later eenvoudig of onmogelijk is.
Stroom eraf, en wel meteen
Vocht op zich sloopt een printplaat niet. Vocht in combinatie met spanning wel. Zolang er stroom op de banen staat, lossen sporen koper letterlijk op waar de vloeistof een verbinding maakt die er niet hoort te zijn. Dat proces heet elektrolyse en het gaat sneller dan je denkt.
- Trek de stekker uit het stopcontact. Niet netjes afsluiten via het menu, gewoon de stroom eraf.
- Bij een Nintendo Switch of een controller houd je de aan-uitknop twaalf seconden ingedrukt, zodat hij echt uit is.
- Kantel het toestel zodat de vloeistof eruit loopt in plaats van dieper naar binnen te zakken.
- Dep af wat je kunt bereiken met een droge, pluisvrije doek. Niet wrijven.
- Laat hem uit staan. Ook als hij er na een uur droog uitziet.
Waarom rijst niet werkt
De rijsttruc komt van gsm's en houdt hardnekkig stand. Rijst haalt inderdaad wat vocht uit de lucht in een afgesloten bak, maar traag, en alleen uit de lucht. Het komt niet onder de chips, niet onder de metalen afschermkapjes op de printplaat en niet in de connectoren. Precies daar blijft de vloeistof zitten.
Er is nog een probleem. Rijstkorrels en rijststof komen wel in je console terecht, via dezelfde gaten waar de vloeistof binnenkwam. Wat wel helpt is geduld, een droge kamer op normale temperatuur, en vooral niet aanzetten.
Waarom je hem niet mag aanzetten om te testen
Dit is de fout die de meeste consoles fataal wordt. De verleiding is groot, want hij ziet er droog uit en je wil gewoon even weten of alles nog gaat. Maar restvocht onder een chip zie je niet. Je zet spanning op een plaat waar tussen twee contacten nog een druppeltje zit, en dan gaat het niet meer om schoonmaken.
Wat er dan sneuvelt is meestal duurder dan de vochtschade zelf: een doorgebrande voedingslijn, een beschadigde stroomchip, in het slechtste geval de hoofdprocessor. Een console die nat is geweest maar nooit onder spanning stond, is in de meeste gevallen goed te redden. Een console die nat werd aangezet, soms niet meer.
Corrosie slaat weken later toe
Veel mensen bellen ons niet de dag na het ongeluk, maar drie weken later. De console werkte gewoon nog, en toen begon hij vreemd te doen. Een poort die niet reageert, een controller die niet koppelt, of hij start op een ochtend niet meer op.
Dat komt door wat er is achtergebleven. Suiker, zout en mineralen blijven op de plaat liggen als het water verdampt is. Die laag trekt vocht aan uit gewone kamerlucht en werkt als een zwak bruggetje tussen contacten die gescheiden horen te blijven. Ondertussen vreet het aan de soldeerverbindingen en aan de pootjes van de chips. Dat gaat traag door, ook als je niets doet. Een console die na een ongeluk nog werkt, heeft het dus niet gehaald. Hij heeft alleen nog geen symptomen.
Wat je zelf veilig kunt proberen
- Stroom eraf en uit laten. Dat is de belangrijkste stap en hij kost niets.
- Haal alles eruit wat zonder gereedschap loskomt: schijf, kabels, geheugenkaart, controller.
- Laten uitlekken op een handdoek, in verschillende standen.
- Minstens 48 uur laten staan in een droge kamer. Niet in de zon, niet op de radiator, niet in de oven.
- Geen haardroger op vol vermogen. Hete lucht duwt vocht dieper naar binnen en kan plastic vervormen.
Wanneer je moet stoppen
- Er liep iets anders dan zuiver water in. Frisdrank, bier, koffie, soep en dierenurine laten allemaal een agressief residu achter dat er professioneel af moet.
- De console is na het ongeluk aangezet en doet nu vreemd.
- Je ruikt iets verbrand, of je ziet witte of groene aanslag.
- Je wil hem openmaken. Bij PlayStation, Xbox en Nintendo vervalt de fabrieksgarantie zodra het zegel gebroken is. Let wel: vochtschade valt bij zowat elke fabrikant sowieso buiten de garantie.
Een vochtbehandeling betekent bij ons: volledig uit elkaar, printplaat los, ultrasoon reinigen zodat het residu ook onder de chips vandaan komt, corrosie wegwerken en beschadigde sporen herstellen. Pas daarna gaat er weer spanning op, gecontroleerd, met een labovoeding die meekijkt hoeveel stroom de plaat trekt.
Wat zoiets kost, staat op de prijspagina. Draait je console nog wel, maar is hij luider geworden, lees dan ook wat herrie van je ventilator betekent.
Vermoed je vochtschade, dan telt vooral snelheid. Laat het toestel uit, pak het goed in en vraag een reparatie aan. Je hoort van ons eerst wat we zien, voor er iets vervangen wordt.
Loopt het vast, dan kijken wij ernaar
Beschrijf wat je console doet in je eigen woorden. Je krijgt binnen een werkdag antwoord met de verzendinstructies en een richtprijs. Diagnose is 49 euro en wordt verrekend als je het herstel laat doen.