Je staat stil, maar je personage loopt vanzelf naar links. Je vizier zakt weg terwijl je duim de stick niet eens raakt. Dat is stick drift, en het gaat vanzelf niet meer over.
Het ligt zelden aan hoe je speelt. Hieronder lees je wat er in zo'n stick zit, waarom hij slijt, en welke oplossing wel blijft werken.
De symptomen
- Je personage of vizier beweegt langzaam een kant op terwijl je niets aanraakt.
- In menu's scrolt de lijst vanzelf door, soms zo snel dat kiezen niet lukt.
- Het gebeurt in elk spel, en ook in het menu van de console zelf.
- Een stick voelt losser dan de andere, of komt net naast het midden terug.
- Op een testpagina blijft de waarde rond het nulpunt springen in plaats van stil te staan.
Hoe een analoge stick werkt
Onder elke stick zitten twee potmeters, ook wel draaiweerstanden genoemd. De ene meet links en rechts, de andere boven en onder. In zo'n potmeter ligt een dun laagje koolstof, de koolstofbaan, en daar schuurt een klein metalen sleepcontact overheen. Hoe verder je de stick duwt, hoe meer weerstand, en die weerstand vertaalt de console naar een getal.
Er zit ook een veer in die de stick terugduwt naar het midden zodra je loslaat. Dat midden hoort steeds dezelfde waarde te geven, en die waarde hoort nul te zijn.
Waarom slijtage en stof drift veroorzaken
Elke beweging schuurt het sleepcontact over de koolstof. Er komt fijn koolstofstof vrij en dat blijft in de baan liggen. Tegelijk wordt de baan dunner op de plekken die je het vaakst gebruikt, en dat is precies rond het midden. Het sleepcontact verliest daarbij veerkracht.
Het gevolg is dat de meting rond het nulpunt gaat springen. De console leest een klein signaal terwijl jij niets doet, en dat is drift. Verzwakt de veer erbij, dan komt de stick net naast het midden terug en staat er in rust al een waarde op.
Er komt ook vuil van buiten bij, via de smalle opening rond de as onder het rubberen randje. Kruimels, huidvet en huisstof mengen zich met het koolstofstof tot een laagje dat de meting nog onrustiger maakt.
Oorzaken, van meest naar minst voorkomend
- Versleten koolstofbaan. Verreweg de grootste groep, en de reden dat drift na veel speeluren opduikt.
- Vuil en koolstofstof in de module. Geeft een onrustig signaal dat komt en gaat.
- Een verzwakte of verschoven middenveer. De stick komt niet meer exact terug op nul.
- Een koude of gescheurde soldeerverbinding onder de stickmodule, meestal na een val.
- Vocht of frisdrank die in de module is gelopen en het contactvlak aantast.
- Een defect elders op het bord. Zeldzaam, maar wij meten het na voor we vervangen.
Waarom kalibreren of een firmware update het alleen maskeert
Kalibreren en de dode zone vergroten komen op hetzelfde neer: de console negeert kleine signalen rond het midden. Dat verbergt lichte drift en geeft je even rust. De koolstofbaan wordt er niet door hersteld, dus na een tijd wordt de drift groter dan de dode zone en is het probleem terug.
Er hangt ook een prijs aan. Hoe groter de dode zone, hoe minder fijn je kunt richten. Bij shooters merk je dat meteen: de eerste millimeters stickbeweging doen niets meer.
Een firmware update helpt alleen bij een echte softwarehapering, bijvoorbeeld na een mislukte koppeling. Firmware verandert niets aan een baan die dunner is geworden. Wordt de drift na een update snel weer erger, dan is het mechanisch.
Het verschil per controller
De DualSense van de PS5 heeft geen kalibratiemenu op de console zelf. Wat er wel is, is een klein resetgaatje aan de achterkant naast de schroef bij de L2 knop. De sticks zijn potmeters en zitten vastgesoldeerd op het bord, dus vervangen vraagt soldeerwerk. Zie stick drift op je DualSense.
De Joy-Con van de Switch zijn een geval apart. De stickmodule is kleiner dan bij een gewone controller, en juist die maat maakt hem gevoeliger voor stof en slijtage. Nintendo heeft in het systeemmenu wel een kalibratiescherm, en dat schuift het probleem alleen vooruit. Zie Joy-Con drift op de Switch.
Bij de Joy-Con 2 van de Switch 2 is dat niet veranderd. Nintendo heeft bevestigd dat die controllers volledig opnieuw zijn ontworpen, maar dat er geen Hall sensoren in zitten. Welke techniek er dan wel in zit is niet bekendgemaakt. Ga er dus niet vanuit dat drift bij de Switch 2 uitgesloten is.
De Xbox controllers gebruiken al generaties dezelfde soort potmeters. Het verschil zit in de bouw eromheen: bij de Elite Series 2 zijn de stickkappen verwisselbaar, maar de meting blijft een koolstofbaan. Zie drift op je Xbox controller.
Modellen en wat er typisch stukgaat
| Controller | Modelnummer | Wat er typisch stukgaat |
|---|---|---|
| DualSense (PS5) | CFI-ZCT1W | Koolstofbaan slijt rond het nulpunt, printversies BDM-010 tot BDM-050 |
| DualSense nieuwere versie | CFI-ZCT2W | Andere print en langere accuduur, nog steeds potmeters in de sticks |
| DualSense Edge | CFI-ZCP1 | Stickmodules zijn verwisselbaar, maar meten nog met een potmeter |
| DualShock 4 eerste versie | CUH-ZCT1E | Drift plus versleten rubber op de stickkap |
| DualShock 4 tweede versie | CUH-ZCT2E | Drift, en accu die opzwelt bij oudere exemplaren |
| Joy-Con links | HAC-015 | Kleine module, drift en vuil onder het rubberen randje |
| Joy-Con rechts | HAC-016 | Zelfde module, plus de railcontacten aan de zijkant |
| Joy-Con 2 links | BEE-012 | Nieuw ontwerp zonder Hall sensoren |
| Joy-Con 2 rechts | BEE-014 | Nieuw ontwerp zonder Hall sensoren |
| Switch Pro Controller | HAC-013 | Drift en de laadpoort die losraakt |
| Switch 2 Pro Controller | BEE-008 | Nog jong, te weinig meldingen voor een patroon |
| Xbox One controller | 1537, 1697 | Drift, en de bumperknoppen die breken |
| Xbox One S controller | 1708 | Drift, en slijtage van de sticks bij veel gebruik |
| Xbox Series X en S controller | 1914 | Drift, en de USB-C poort die losraakt |
| Xbox Elite Series 2 | 1797 | Drift, en de accu die minder lang meegaat |
Hall sensoren als vervanging die niet slijt
Een Hall sensor werkt zonder aanraking. Op de as van de stick zit een magneetje, en de sensor eronder meet hoe het magnetisch veld verandert als je beweegt. Er schuurt niets over niets, dus er slijt geen koolstofbaan weg. Geen koolstofstof, geen drift die na een jaar terugkomt.
De sticks voelen daarna hetzelfde aan en je console merkt er niets van, want de module levert dezelfde soort waarde als een potmeter. Wat blijft, zijn de mechanische delen: de veer en het lager. Die gaan lang mee, maar niet eeuwig. Hoe zo'n sensor werkt lees je in Hall sensoren uitgelegd.
Wat je zelf veilig kunt proberen
- Sluit de controller met een USB kabel aan en installeer de firmware update.
- Druk het resetgaatje aan de achterkant vijf seconden in met een paperclip.
- Beweeg de stick een minuut rustig in volle cirkels. Soms schuift los stof uit de baan.
- Veeg met een droog zacht borsteltje rond de rand van de stick. Geen vocht in de opening.
- Test met een tweede controller. Blijft de drift weg, dan ligt het niet aan de console of het spel.
- Zet in het spel de dode zone iets hoger als die instelling er is, of stel hem bij in Steam op een pc.
- Noteer welke stick het is, welke richting, en of het altijd of soms gebeurt.
Wanneer je moet stoppen
Stop voor je de controller openschroeft. Binnenin zit een lithium accu die vastgeplakt zit. Prik of knik je daarin, dan kan hij gaan zwellen of branden. De platte lintkabels scheuren bij het minste doortrekken, en de kunststof clips breken vaak al bij een eerste keer openen.
Openen betekent ook einde garantie. Zit je controller nog in de garantieperiode, ga dan eerst naar de winkel waar je hem kocht. Zie garantie of reparatie.
Spuit tot slot geen contactspray, olie of ontvetter in de module. Die laten een laagje achter dat stof aantrekt, en de vloeistof kruipt naar het printplaatje eronder. Vocht op een bord waar spanning op staat is de snelste manier om van een versleten stick een dode controller te maken. Is er al drank in gelopen, laad hem dan niet op.
Hoe wij het herstellen
We beginnen met meten. De controller gaat op een testopstelling waar we de ruwe waarde van beide assen uitlezen, in rust en in beweging. Zo zien we of het de module is of dat er iets anders speelt, bijvoorbeeld een gescheurd spoor na een val.
Daarna komt de module eraf. Zo'n module zit met veertien soldeerpunten vast, en we halen hem eruit met hete lucht en een soldeerruimer, niet door te wrikken. Het bord wordt schoongemaakt met soldeervlecht en flux, en de nieuwe module gaat er onder de microscoop weer op. Bij Hall sensoren is het werk hetzelfde, alleen is het onderdeel anders.
Bij dezelfde beurt reinigen we de knopcontacten en de triggers en controleren we accu en laadpoort. Daarna testen we opnieuw en kijken we of de waarde in rust echt stil blijft staan.
Wat het kost
Stick drift herstel kost 59 euro voor beide sticks, dezelfde prijs of je nu een gewone module of Hall sensoren kiest. Zijn beide sticks aan de beurt, dan hoor je vooraf de totaalprijs.
Twijfel je of het wel de stick is, dan kan de controller mee in de diagnose van 49 euro. Blijkt er meer aan de hand, bijvoorbeeld vochtschade, dan begint dat bij 99 euro en zeggen we dat vooraf. Op elk herstel krijg je twaalf maanden garantie, doorlooptijd 2 tot 5 werkdagen.
Vanuit heel Belgie opsturen
Een controller is licht en klein, dus opsturen is goedkoop. Je meldt hem aan, krijgt de verzendinstructies, en het pakketje gaat met de post.
Uit de provincie Antwerpen komen controllers uit Antwerpen zelf, Mechelen en Turnhout. Oost-Vlaanderen stuurt vanuit Gent, Sint-Niklaas en Aalst, West-Vlaanderen vanuit Brugge, Oostende, Kortrijk en Roeselare. Hasselt, Genk en Sint-Truiden zijn vaste namen uit Limburg, in Vlaams-Brabant zien we Leuven, Vilvoorde en Halle, en uit Brussel komen pakjes uit Brussel zelf, Schaarbeek en Anderlecht.
Wallonie gaat net zo vlot: Luik en Verviers, Namen, Charleroi, Bergen en Doornik, en zelfs vanuit Aarlen duurt verzenden geen dag. Hoe je veilig inpakt staat in je console veilig opsturen.
Klaar om ervan af te zijn? Meld je controller aan en zet erbij welke stick drift en welke kant hij op gaat. Dan ligt het juiste onderdeel klaar als je pakje binnenkomt.
Veelgestelde vragen
Kan ik stick drift zelf oplossen met kalibreren?
Kalibreren en een grotere dode zone zorgen ervoor dat de console kleine signalen rond het midden negeert. Dat verbergt lichte drift en geeft je even rust. De versleten koolstofbaan wordt er niet door hersteld, dus na een tijd wordt de drift groter dan de dode zone en is het probleem terug.
Wat kost het herstellen van stick drift?
Stick drift herstel kost 59 euro voor beide sticks. Dat is dezelfde prijs of je nu voor een gewone stickmodule of voor Hall sensoren kiest. Zijn beide sticks aan de beurt, dan bekijken we dat samen in een offerte. Je krijgt twaalf maanden garantie op het werk.
Wat zijn Hall sensoren en slijten die echt niet?
Een Hall sensor meet een magnetisch veld in plaats van een weerstand. Op de as van de stick zit een magneetje en de sensor eronder leest de beweging af zonder aanraking. Er schuurt niets over niets, dus er slijt geen koolstofbaan weg. Het lager en de veer blijven wel gewone mechanische onderdelen.
Hebben de Joy-Con 2 van de Switch 2 Hall sensoren?
Nee. Nintendo heeft bevestigd dat de Joy-Con 2 opnieuw ontworpen zijn maar geen Hall sensoren gebruiken. Welke techniek er dan wel in zit heeft Nintendo niet bekendgemaakt. Ga er dus niet vanuit dat drift bij de Switch 2 onmogelijk is.
Moet ik mijn hele console meesturen voor een controller?
Nee, een controller kun je los opsturen. Dat scheelt verzendkosten en gewicht. Wil je toch de console laten nakijken, stuur dan gerust allebei mee en zet in je aanvraag wat er per toestel aan de hand is.
Klaar om het te laten herstellen
Beschrijf wat je console doet in je eigen woorden. Je krijgt binnen een werkdag antwoord met de verzendinstructies en een richtprijs. Diagnose 49 euro, verrekend als je het herstel laat doen.