Drift op je Xbox controller: kalibreren of vervangen
Je staat stil in het menu en het balkje kruipt vanzelf naar beneden. Of je vizier zakt weg terwijl je duim nergens op ligt. Dat is stick drift, en op een Xbox controller heb je iets wat PlayStation spelers niet hebben: een officiële kalibratie. Die helpt, tot op zekere hoogte. Hieronder staat wanneer kalibreren genoeg is en wanneer de module eruit moet.
Waar drift vandaan komt
Onder elke stick zitten twee draaiweerstanden, potmeters genoemd. Eentje meet links en rechts, de andere boven en onder. In zo'n potmeter schuurt een klein metalen veertje over een dun laagje koolstof. Hoe verder je duwt, hoe hoger de weerstand, en dat getal gaat naar je console.
Die koolstoflaag slijt, precies rond het midden, want daar komt de stick na elke beweging terug. Het koolstofstof blijft in de baan liggen en de meting begint te springen. De console leest dan een klein signaal terwijl jij niets doet. Het uitgebreide verhaal staat in Hall sensoren uitgelegd.
Verschillen met de DualSense
De oorzaak is bij beide merken dezelfde. Wat verschilt, is wat je eraan kunt doen.
- Kalibratie. Xbox heeft een echte kalibratieoptie in de Xbox Accessories app. Op de PS5 zit zoiets niet in het menu voor de DualSense.
- Batterij. In een standaard Xbox controller zitten AA batterijen of een oplaadbaar pakje dat je eruit kunt halen. In een DualSense zit een vastgeplakte lithium accu, en dat maakt openen daar een stuk gevoeliger.
- Schroeven. Bij Xbox zitten ze verstopt onder de rubberen grepen en achter het etiket in het batterijvak. Wie ze zoekt, laat sporen na, en dat is meteen het einde van je garantie.
- Testen op pc. Sluit de controller met een USB kabel aan op Windows, druk op de Windows toets en R, typ joy.cpl en open de eigenschappen. Je ziet dan letterlijk het punt bewegen terwijl je niets aanraakt.
De gebruikelijke oorzaken
- Sleet op de koolstofbaan. Verreweg het vaakst. Komt door uren, niet door onvoorzichtigheid.
- Vuil onder het rubberen randje. Stof, kruimels en huidvet komen via de opening rond de as binnen.
- Een verzwakte veer. De stick komt dan net naast het midden terug in plaats van erop.
- Verouderde firmware. Zeldzaam als enige oorzaak, maar het kost niets om uit te sluiten.
- Een spel met een te kleine dode zone. Merk je het maar in een spel en nergens anders, kijk dan eerst daar in de instellingen.
Kalibreren via de Xbox Accessories app
De app bestaat op de Xbox zelf en op Windows. Op de console staat hij meestal al geïnstalleerd, op een pc haal je hem uit de Microsoft Store.
- Sluit de controller aan met een USB kabel. Dat werkt stabieler dan draadloos.
- Open de app en kies je controller.
- Voer eerst de firmware update uit als die wordt aangeboden, en test daarna opnieuw.
- Ga naar de instellingen van de controller en zoek de kalibratieoptie voor de sticks.
- Volg de stappen op het scherm. Laat de sticks bij het meten van het middelpunt volledig los, en raak de controller dan niet aan.
- Test daarna in een spel, en op een pc via joy.cpl.
Kalibreren leert de controller opnieuw wat het midden is en welke kleine afwijkingen hij mag negeren. Bij lichte drift is dat vaak genoeg voor maanden rust. Wat het niet doet: de koolstofbaan herstellen. Slijt de baan verder, dan wordt de afwijking groter dan wat de kalibratie kan opvangen, en is de drift terug.
Wanneer de module eruit moet
Er zijn een paar duidelijke tekenen dat kalibreren niet meer volstaat:
- De drift is binnen enkele weken terug na een kalibratie.
- De stick springt heen en weer in plaats van rustig af te drijven.
- Je hoort of voelt gekras als je de stick ronddraait.
- De stick reageert traag of slaat een stuk van de beweging over.
- Ook na een volledige reset en een firmware update blijft het.
Zo'n module zit met een reeks pinnen dwars door de printplaat gesoldeerd. Elke pin moet los voor het oude blokje eruit kan, en het nieuwe wordt weer stuk voor stuk vastgezet. Dat is soldeerwerk, geen klusje met een schroevendraaier. Trek je aan een module die nog vastzit, dan komen de koperen soldeereilandjes mee uit het bord.
Je kunt kiezen tussen een gewone module of een Hall variant, die het slijtageprobleem wegneemt. Bij ons kost stick drift herstel 59 euro voor beide sticks, in beide gevallen. Kijk gerust bij de richtprijzen.
Speel je ook op PlayStation, dan herken je het beeld in stick drift op je DualSense. Gaat er meer mis dan alleen de controller, bijvoorbeeld een zwart scherm, kijk dan bij Xbox Series X zonder beeld.
Wil je hem laten nakijken, stuur de controller dan mee met je reparatieaanvraag. Dat kan ook zonder console erbij.
Loopt het vast, dan kijken wij ernaar
Beschrijf wat je console doet in je eigen woorden. Je krijgt binnen een werkdag antwoord met de verzendinstructies en een richtprijs. Diagnose is 49 euro en wordt verrekend als je het herstel laat doen.