Hoe lang gaat een console mee, en wat bepaalt dat
Een console gaat zelden van het ene op het andere moment stuk. Er is meestal een aanloop van maanden: eerst wat luider, dan warmer, dan een spel dat crasht, en pas daarna een toestel dat niets meer doet. Wie die aanloop herkent, kan er iets aan doen. Hieronder staat wat er precies slijt en waar je invloed op hebt.
Wat er in een console echt verslijt
- De ventilator. Een lager met een klein beetje vet erin. Dat vet raakt op en dan gaat het brommen of ratelen. Dit is een van de eerste dingen die je hoort.
- De warmtegeleiding tussen chip en koelblok. Die laag droogt uit of zakt weg, en dan blijft de warmte in de chip hangen. Meer daarover in ons stuk over koelpasta en vloeibaar metaal.
- De schijflezer. De laserdiode levert bij elk draaiuur wat minder licht, en het vet op de geleider verhardt. Op een dag leest hij de ene schijf nog wel en de andere niet meer.
- De opslag. Een oude mechanische schijf heeft draaiende onderdelen. Een SSD heeft dat niet, maar het geheugen slijt bij elke schrijfbeurt een klein beetje. Bij normaal gamen duurt dat lang.
- De voeding. De condensatoren daarin drogen na jaren uit. Dan wordt de spanning minder stabiel en valt het toestel willekeurig uit.
- De aansluitingen. Elke keer dat je een stekker insteekt, slijt de veerkracht van de contacten wat. HDMI en USB zijn niet gemaakt voor duizenden beurten.
- De soldeerverbindingen onder de grote chips. Warm worden en weer afkoelen laat metaal uitzetten en krimpen. Na jaren van dat spel kan een verbinding haarfijn scheuren.
Merk op dat bijna elk punt in dat lijstje met warmte te maken heeft. Daarom is temperatuur de belangrijkste knop waar je zelf aan kunt draaien.
Warmte en stof, de twee bepalende factoren
Stof komt via de aanzuigroosters binnen en zet zich vast tussen de heel fijne lamellen van het koelblok. Daar vormt het een viltlaag. De ventilator draait dan nog, maar er passeert nauwelijks lucht. Het gevolg is een console die harder blaast, warmer wordt en bij zware games afhaakt.
Huisdieren, tapijt en roken binnenshuis versnellen dat aanzienlijk. Ook de plaats speelt mee. Een gesloten tv-meubel is de klassieke fout: de console blaast warme lucht in een kastje en zuigt diezelfde lucht meteen weer aan. Wat er dan gebeurt staat in de uitleg over oververhitting.
Wat je zelf kunt doen
- Zet hem op een open plek met minstens tien centimeter ruimte rondom, en nooit op een tapijt of vloerkleed.
- Blaas een of twee keer per jaar de roosters uit. Bus rechtop, korte stoten, ventilator geblokkeerd. De volledige aanpak staat in onze uitleg over schoonmaken.
- Verplaats het toestel niet terwijl er een schijf draait. Dat krast de schijf en belast het loopwerk.
- Gebruik een stekkerdoos met overspanningsbeveiliging. Bij onweer geeft dat een deel van de bescherming die je anders mist.
- Laat hem niet nachtenlang in een dichte kast staan downloaden.
- Zet drankjes ergens anders neer. Vocht is de enige schade die niet geleidelijk gaat.
- Trek nooit de stekker eruit tijdens een systeemupdate.
Een console die goed staat en af en toe een beurt krijgt, gaat vlot een hele generatie mee. Toestellen van tien jaar en ouder draaien nog dagelijks bij mensen thuis, en de meeste daarvan hebben nooit iets bijzonders gehad.
Wanneer herstellen slimmer is dan vervangen
Reken het eerlijk uit in plaats van op gevoel te beslissen. Herstellen is meestal de betere keuze als:
- er een duidelijke, afgebakende fout is, zoals een poort, een ventilator of de warmtegeleiding;
- je een grote digitale bibliotheek op dat account hebt staan, of een kast met schijven die alleen op dat toestel draaien;
- het model niet meer nieuw te koop is;
- de rest van het toestel gezond is en de reparatie ruim onder de prijs van een vervangend exemplaar blijft.
Vervangen is verstandiger als er meerdere dingen tegelijk mis zijn, als er vocht doorheen is gegaan en de corrosie verspreid zit, of als de kosten in de buurt komen van een goed tweedehands toestel. In dat laatste geval helpt onze checklist voor tweedehands kopen je aan een exemplaar zonder verrassingen.
Een bordreparatie is trouwens geen noodverband. Een vervangen chip of poort gaat gewoon weer jaren mee, want het onderdeel is nieuw en de rest van het bord is niet versleten. Hoe zo'n herstelling verloopt lees je in moederbordreparatie uitgelegd.
Weet je niet of jouw toestel het waard is, stuur het dan op. Wij kijken na wat er scheelt en je hoort eerst de prijs, zodat je zelf de rekening kunt maken. Aanmelden gaat via de reparatieaanvraag.
Loopt het vast, dan kijken wij ernaar
Beschrijf wat je console doet in je eigen woorden. Je krijgt binnen een werkdag antwoord met de verzendinstructies en een richtprijs. Diagnose is 49 euro en wordt verrekend als je het herstel laat doen.